Elżbieta Rudnicka-Fira

Stopień naukowy: doktor habilitowany

Stanowisko: profesor nadzwyczajny UP w Katedrze Języka Polskiego

Zainteresowania naukowe:

Onomastyka historyczna (głównie  antroponimia Krakowa okresu średniopolskiego) i współczesna, nazewnictwo w aspekcie gwary ludowej, dialektologia i język mówiony (perspektywa socjolingwistyczna), językoznawstwo statystyczne, język pisarzy (słownictwo), język polski na pograniczach (zwłaszcza polszczyzna na Grodzieńszczyźnie).

Członkostwo w organizacjach, towarzystwach, komisjach naukowych:

  1. Polskie Towarzystwo Językoznawcze,
  2. Komisja Językoznawstwa O/PAN w Katowicach,
  3. Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego,
  4. Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe im. Wagów,
  5. Komisja Onomastyczna przy Komitecie Językoznawstwa PAN.

Ważniejsze publikacje:

  1. Monografie:
    1. Słownictwo "Dziadów" Adama Mickiewicza w świetle analizy statystycznej (wybór problematyki). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1986, ss. 142.
    2. Antroponimia Krakowa od XVI do XVIII wieku. Proces kształtowania się nazwiska. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2004, ss. 608.
  2. Artykuły (wybór):
    1. Nazewnictwo w "Dziadach" Adama Mickiewicza. W: "Język Artystyczny". T. 2, Katowice 1981, s. 145-170.
    2. Statystyczna struktura słownictwa "Dziadów" Adama Mickiewicza. W: "Prace Językoznawcze" [Uniwersytet Śląski]. T. 12, Katowice 1985, s. 57-79.
    3. Stopień zwerbalizowania dramatu romantycznego na przykładzie "Dziadów" Adama Mickiewicza. W; "Język Artystyczny". T. 4, Katowice 1986, s. 73-83.
    4. Złożenia rzeczownikowe w staropolszczyźnie. "Język Polski" LXXIII, 1993, z. 1-2, s. 30-40.
    5. Wyrazy - klucze w "Dziadach" Adama Mickiewicza odzwierciedleniem postaw ideowo - artystycznych poety. W: "Prace Językoznawcze" [Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Krakowie]. T. VIII, Kraków 1994, s. 209-220.
    6. Pogranicze dialektalne śląsko - małopolskie i jego historyczne uwarunkowania. W: "Prace Językoznawcze". T. 22: Studia historycznojęzykowe [Uniwersytet Śląski], Katowice 1994, s. 147-156.
    7. Polszczyzna pisana inteligencji polskiej na Białorusi. W: Język polski dawnych Kresów Wschodnich. Tom 1. Studia i materiały, pod red. J. Riegera, Warszawa 1996 [Wydawnictwo Naukowe Semper], s. 111-124.
    8. Pragmatyczny aspekt nazw własnych we współczesnej polszczyźnie użytkowej. W: 12. Slovenská Onomastická Konferencia a 6. Seminár "Onomastiká a Škola", 25-26 octóbra 1995. Zbornik referátov. Zostavili Milan Majtán a František Ruščak, Prešov 1996, s. 68-73.
    9. Losy nazw własnych na ziemiach polskich w czasie okupacji hitlerowskiej (nazwy miejscowe i nazwy ulic). W: "Prace Językoznawcze" [Uniwersytet Śląski]. T. 25: Studia historycznojęzykowe, Katowice 1998, s. 143-152.
    10. Nazwiska odprzezwiskowe krakowian w XVI wieku. W: Warchoł S., red.: Rozprawy Slawistyczne. T. 15: Przezwiska i przydomki w językach słowiańskich. Część II [UMCS], Lublin 1999, s. 45-58.
    11. Nazwiska odzawodowe krakowian w średniopolszczyźnie (perspektywa kulturowa). W: Biolik M. Metodologia badań onomastycznych, Olsztyn 2003, s. 205-216.
    12. O pewnym typie motywacyjnym przezwisk antroponimicznych we współczesnej polszczyźnie. W: Bednarczuk L., Stachurski E., Szymański T., red.: Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis 19. Studia Linguistica II, Kraków 2004, s. 429-441.
    13. Miejsce gwary ludowej w języku mieszkańców miast Górnego Śląska i Zagłębia. W: Sędziak H., red.: Polszczyzna mówiona mieszkańców miast. Księga referatów z konferencji językoznawczej w Białymstoku, Białystok 2004, s. 79-91.
    14. Imiona Ślązaków w komunikacji potocznej. W:. Ignatowicz-Skowrońska J., red.: Nazewnictwo na pograniczach. Rozprawy i studia t. (DCLX) 586 [Uniwersytet Szczeciński], Szczecin 2005, s. 155-167.
    15. Elementy germańskie w średniopolskiej antroponimii Krakowa. Przenikanie kultur. W: Studia Philologica Slavica. Festschrift für Gerhard Birkfellner zum 65. Geburtstag. Teilband I-II, herausgegeben von Benhard Symanzik. Münstersche Texte zur Slavistik, herausgegeben von Gerhard Birkfellner und Bernhard Symanzik. LIT Verlag Münster-Berlin-Hamburg-London-Wien. LIT Verlag Berlin 2006, s. 621-634.
    16. Gwarowa leksyka apelatywna - podstawą kreacji przezwisk ludowych (na przykładzie Żywiecczyzny). W: Wokół polszczyzny dawnej i obecnej, pod red. B. Nowowiejskiego, Białystok 2006, s. 301-312.
    17. Najpopularniejsze imiona żeńskie w średniopolskich dokumentach krakowskich przejawem trwałości tradycji i kultury. Prace Filologiczne, tom LIII, Warszawa 2007, s. 479-486.
    18. O germanizmach w języku mówionym mieszkańców miast śląskich raz jeszcze (na przykładzie Rybnickiego Okręgu Przemysłowego). W: Miasto. Przestrzeń zróżnicowana językowo, kulturowo i społecznie, pod red. Małgorzaty Święcickiej, Bydgoszcz 2008, s. 147-162.

Udział w konferencjach:

Czynny udział (z referatami) w konferencjach naukowych (o różnej tematyce językoznawczej), krajowych i międzynarodowych, organizowanych przez ośrodki naukowe w kraju, m. in. we Wrocławiu (2008 r.), Szczecinie (2004 r.), Warszawie (2008 r.), Krakowie (2007, 2008 r.), Poznaniu (2006 r.), Białymstoku (2006 r.), Katowicach (2005, 2006 r.), także za granicą (Niemcy - Münster 2006 r.), Białoruś - Grodno 2008 r.), (Bułgaria -Sofia 1978 r.), Słowacja - Prešov 1995),

- w konferencjach cyklicznych: onomastycznych (organizowanych w różnych ośrodkach naukowych, m. in. w Krakowie, Olsztynie, Lublinie, Warszawie, Wrocławiu), Miasto w kontekście językowo-kulturowym (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy) oraz Rejestr emocjonalny języka (Akademia Podlaska w Siedlcach),

- w corocznych konferencjach językoznawczych nt. Językowa przeszłość Mazowsza i Podlasia w ramach wakacyjnego obozu dialektologicznego w Łomży (Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe im. Wagów).,

Udział w Zjazdach Polskiego Towarzystwa Językoznawczego.

Działalność pedagogiczna i organizacyjna:

Prowadzi zajęcia (na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych) z gramatyki historycznej języka polskiego, dialektologii, historii języka polskiego, dialektologii, wstępu do językoznawstwa, językoznawstwa ogólnego, wykłady monograficzne, seminaria magisterskie i licencjackie oraz praktyczną gramatykę języka polskiego z elementami porównawczej na studiach podyplomowych (Nauczanie Języka Polskiego jako Obcego).

Opiekun naukowy trzech doktoratów, w tym jeden przewód doktorski otwarty.

Prowadziła lektorat języka polskiego oraz zajęcia z polskiego językoznawstwa w Uniwersytecie w Münster (Niemcy) w latach 1987-1989.

Pełnomocnik Rektora d/s Współpracy z Uniwersytetem im. Janki Kupały w Grodnie (od października 2007 r.).

Kierownik Kwalifikacyjnych Studiów Podyplomowych - Nauczanie Języka Polskiego jako Obcego (od października 2008 r.).

Problematyka seminariów magisterskich:

Onomastyka w aspekcie diachronicznym i synchronicznym (antroponimia historyczna i współczesna, szeroko pojęta chrematonimia - nazwy ulic, nazwy firm, nagłówki prasowe itp.)

Onomastyka literacka.

Onomastyka a dialektologia (nazewnictwo w aspekcie gwary ludowej).

Kontakt: erfira@wp.pl

Created by fine.pl